Đêm mỗi lúc một sâu hơn, tiếng mẹ thở vẫn còn nghèn nghẹn. Bàn chân mẹ mới vừa lần nữa chạm khẽ vào chân tôi, bàn chân lúc này đã đầy hơi ấm…
Đêm mười sáu, trăng tròn lơ lửng trên đỉnh trời hun hút, quạnh quẽ một mình thiếu hơi ấm những vì sao.
Tôi nằm dài trên chiếc giường quen, nghe rõ từng nhịp thở khò khè của mẹ, cảm nhận hơi ấm và mùi da thịt quen thuộc của bà. Thi thoảng, sau một cú cựa mình nhè nhẹ đầy cẩn trọng, chân tôi vẫn chạm vào bàn chân mẹ. Những ngón chân xương xương nho nhỏ, da bàn chân căng nhẵn thín. Tôi bất giác nhớ đến hình ảnh hai mu bàn chân mẹ trắng trẻo, những gân xanh lấp ló dù cho mẹ đã ngoài 50 và phần lớn đời người tuyền làm những công việc nặng nhọc. Bàn chân ấy lúc nào cũng sạch sẽ như của một người sống trong sung túc. Cũng bởi nhẽ ấy nên mẹ thường hay trêu tôi con gái mà da dẻ đen đúa, không trắng mịn được như da mẹ. Lần nào tôi cũng chỉ cười hề hề đồng tình với bà rồi bảo là do tôi giống bố, giống nhà nội.
Không chỉ da đẹp, đến gương mặt mẹ tôi cũng nhỏ nhắn xinh xinh và làn da còn hồng hào, không sạm nám, không tàn nhang. Từ khi mới biết chăm chút cho vẻ bề ngoài tới mãi bây giờ, tôi vẫn luôn thấy mẹ xinh đẹp. Vẻ đẹp được trời ban cho nhưng lại chẳng thuận chiều với cuộc đời đầy truân chuyên của mẹ. Có khi câu hồng nhan bạc phận mà người xưa thường dạy con cháu cũng chẳng sai. Không biết bao nhiêu lần tôi đã thử tưởng tượng, nếu khi trước mẹ được ăn học đàng hoàng hơn, nếu mẹ không lấy bố tôi thì liệu cuộc đời mẹ có phải sẽ ấm êm hơn không. Tôi vẫn luôn thấy mẹ mình xứng đáng được sống tốt hơn đã và đang sống cả trăm lần…
Đêm. Bàn chân mẹ lạnh ngắt, chỉ chạm khẽ cũng làm tôi giật mình. Mẹ tôi dễ lạnh nên tối nào lên giường cũng đắp ngay tấm chăn nhung mềm mại rồi ken chặt quanh thân người. Khi mẹ ủ mình trong đấy, tôi thấy mẹ giống em bé làm sao. Người mẹ tôi nhỏ còn chăn và giường đều lớn nên tôi nhìn thế nào cũng ra cảm giác mẹ be bé đáng yêu. Cũng có khi tôi vô thức nghĩ tới con mèo Bông hồi đó mẹ cứu sống lúc cái tủ rơi xuống người con vật rồi đem về nhà nuôi. Nó cũng bé xíu, mềm ấm và thích rúc vào chăn như mẹ tôi vậy.
Tuy ngủ cùng giường với mẹ nhưng tôi thường vào giấc rất muộn. Vì hướng làm việc của tôi nhìn về phía giường nên chốc chốc tôi lại hướng mắt khỏi màn hình máy tính xem mẹ thế nào, ngủ có ngon không hay lại nhức mình thao thức. Có những hôm mẹ mệt tưởng ngủ say, vậy mà cơ thể đau mỏi quá nên cứ tự nó nhợt nhạt và tiếng rên rỉ vô thức bật ra từ đôi môi he hé mở của mẹ làm tôi xót lòng. Có hôm tôi đang giảng bài mà trộm thấy ngón chân cái của mẹ cựa quậy khe khẽ đều đều, giống in mỗi lúc tôi giả vờ ngủ. Tôi biết mẹ vẫn thức và mẹ đang nghe tôi giảng, như những cô cậu học trò nghèo trong câu chuyện ngày xưa thường nghe lỏm thầy đồ bên ngoài ô cửa. Quan sát nhịp chuyển động của ngón chân, tôi biết mẹ đương thích thú vì nghe con gái nói về văn chương, viết lách. Mẹ cũng từng là cô học trò giỏi Văn những ngày còn áo trắng đến trường. Cũng có lúc tôi thu âm podcast cho Yêu lại tiếng Việt, liếc nhanh qua chỗ mẹ là biết mẹ đang tập trung lắng tai nghe. Dù mẹ làm như đang ngủ say nhưng những co giãn nhẹ nhàng trên khuôn mặt mẹ cũng đủ để tôi biết mẹ còn tỉnh.
Chẳng rõ vì tôi là con gái của mẹ hay vì tôi là người viết vốn ưa quan sát mà ánh mắt tôi khó mặc kệ mẹ được lâu. Dù đang làm việc hay đang dạy học, tôi vẫn thích dạo một vòng trên người mẹ cho yên tâm. Nếu mẹ lúc lúc lại cựa mình hay dáng mẹ nằm vặn vẹo, tay chân vung vẩy nhiều hướng, tôi sẽ biết ngay hôm đó công việc của mẹ nặng nhọc lắm. Chỉ khi nào mẹ nằm yên, khuôn mặt thân thuộc dường như không biến đổi còn chiếc bụng nhấp nhô đều đều theo nhịp thở thì tôi mới yên tâm mà làm nốt việc của mình.
Lúc này đây, mẹ tôi cũng đang ngủ nhưng giấc ngủ chẳng mấy dễ dàng. Thi thoảng mẹ trở người, có tiếng rên nhốt kín trong vòm họng trực thoát ra không được. Hồi chiều mẹ bảo dạo này khó ngủ, có khi mẹ thức thao tháo tới hai, ba giờ sáng nên hôm sau đi làm mẹ mệt và buồn ngủ nhiều. Tôi nghe vậy mà lòng nặng trĩu. Hoặc là mẹ vất vả quá với công việc tay chân cường độ cao ở công ty hoặc là mẹ tôi đang dần bị tuổi già xâm lấn nên cơ thể mẹ mới lên tiếng rõ ràng đến thế. Trong mắt tôi, mẹ hẵng còn trẻ quá nên tôi lại càng xót xa khi những dấu hiệu ấy đến sớm với mẹ. Nếu sống sung sướng hơn, có lẽ mẹ đã chẳng nhọc nhằn đến trong cả giấc ngủ như bây giờ.
Nghĩ làm vậy nhưng tôi cũng chỉ biết thương mẹ mà chưa giúp được gì nhiều. Đến ôm mẹ tôi cũng thấy ngượng nghịu còn lời yêu mẹ chỉ nói được qua tin nhắn. Lắm khi muốn xoay người qua ôm lấy bóng lưng nhỏ của mẹ mà vỗ về nhưng tôi cũng rụt rè chẳng dám. Tôi ngại và tôi cũng không muốn đụng vào người làm mẹ tôi giật mình thức giấc giữa khuya. Hai mẹ con ngủ cùng giường nhưng ai cũng cố gắng không chạm vào người nhau, không làm phiền đến giấc ngủ của nhau. Giống như cách chúng tôi đã đi bên đời nhau hơn 30 năm cũng thế: cố gắng tự mình giải quyết việc của mình rồi dần dần khó mở lòng sẻ chia, khó tỏ bày tình yêu thương giấu kín, khó thể hiện ra ngoài qua những cử chỉ ân cần, quan tâm.
Mẹ tôi quen ngủ không để đèn, cả tôi cũng vậy. Thế nên không còn hình ảnh bóng mẹ in trên vách nhưng tôi vẫn nhớ mãi những ngày còn bé, nửa đêm mơ màng tỉnh giấc thấy bóng mẹ xoã tóc úp mặt khóc trên tường. Cái bóng to lớn chập chờn nức nở, những sóng tóc xoăn rung rinh nhoè nhoè. Mẹ tôi ngồi trên giường bó gối run run khóc nấc lên từng tiếng. Mái tóc xoã loà xoà che gần hết khuôn mặt có lẽ đang sưng húp lên vì khóc nhiều. Ấy là những năm bố tôi còn làm cu li bôn ba khắp nơi để kiếm từng đồng tiền gửi về nuôi vợ con nheo nhóc. Mẹ tôi bấy chừ còn trẻ lắm, chỉ hai mươi mấy tuổi. Một người mẹ trẻ và hai đứa con thơ tay dắt tay bồng lại sống trong căn nhà tách biệt hẳn ở nơi đồng không mông quạnh nên hẳn là mẹ đã lo sợ nhiều, cũng tủi thân nhiều lắm khi chồng đi vắng luôn luôn.
Tôi đến giờ ngoài ba mươi tuổi mà vẫn như đứa trẻ thích nhõng nhẽo bố mẹ, thích ngô nghê khi về nhà nên chẳng thể hiểu hết những tháng năm tuổi trẻ của mẹ với một người chồng quanh năm biền biệt, hai đứa con thơ cần chăm sóc và chuyện đồng áng tất tả sớm hôm thì sẽ thế nào. Có điều, những lần mẹ khóc một mình trong đêm hay những tiếng thở nặng nhọc của mẹ trong giấc ngủ đều theo tôi đằng đẵng không nguôi ngoai. Chúng lúc nào cũng rõ ràng và tươi mới như chấm đỏ trên bức tranh mực tàu tôi không thể nào quên đi được, ngay cả khi chuyện đã qua hai mươi năm có lẻ.
Đã có khoảng thời gian dài tôi đinh ninh rằng mẹ chẳng thương con gái, bởi sự chú tâm của mẹ hình như chỉ dành cho các con trai. Song càng trưởng thành, tôi càng hiểu mẹ đã thương chị em tôi nhiều nhất có thể, cũng đã cố gắng nhiều nhất có thể để chí ít chị em tôi không thiếu thốn, không đói khổ lăn lóc và được học hành tử tế. Càng trưởng thành, tôi càng hiểu sẽ chẳng có ai trên đời này yêu tôi nhiều hơn mẹ, dù cho cách yêu của mẹ không phải khi nào cũng đúng và không phải khi nào cũng được tôi nhận ra. Ngay cả chính tôi cũng phải đi qua hơn một phần ba cuộc đời mới tự ý thức được mình đã luôn dõi theo mẹ bằng đôi mắt thế nào mà cố gắng vun vén cho những bình yên dung dị trong mái nhà thân thương.
Đêm mỗi lúc một sâu hơn, tiếng mẹ thở vẫn còn nghèn nghẹn. Bàn chân mẹ mới vừa lần nữa chạm khẽ vào chân tôi, bàn chân lúc này đã đầy hơi ấm…
—-
Nếu bạn cũng đang muốn được trải lòng mình qua những câu chuyện, muốn viết để nuôi dưỡng tâm hồn, cải thiện khả năng sử dụng ngôn ngữ và thử sức cộng tác báo, mời bạn tham gia vào các khoá học viết của Hoà Lương trong năm 2026.
Sau Tết nguyên đán, mình sẽ khai giảng 2 khoá học viết căn bản Tự do Biểu hiện (4/3/2026) và khoá Viết tản văn đăng báo (6/3/2026). Mình gửi kèm lịch khai giảng và lịch học từng buổi của mỗi khoá nhé!
Mình là Hoà Lương – Người hướng dẫn viết để nuôi dưỡng tâm hồn, sử dụng ngôn ngữ hiệu quả và cộng tác báo chí.
