Mộng chiều quê

Mùa rớt trên vai

Ngày chảy dài hoang hoải

Sợi tóc mai

Bay ngược chiều gió thổi

Rối mảnh trăng ngà

Chẳng biết do mùa chòng chành qua ngày tháng mới hay bởi trong lòng nhiều nghĩ ngợi mà chút bình yên tôi cũng phải kiếm tìm đỏ mắt.

Những ngày này, tâm trạng ẩm ương như nắng tháng mười, khi vàng vọt, khi nhạt thưa. Câu từ góp nhặt, niềm vui góp nhặt, đâu dễ mà vui. Cái gì cũng chút ít, tủn mủn, rải rác. Càng mở to mắt ra để gom về càng mông lung, mờ loá. Tới khi thấy mệt bơ phờ đành dừng lại đôi chân rệu rã mà tựa vào “gốc cây Hồi ức” thở hắt ra liên hồi.

Gốc cây lớn quá đỗi, hai mươi tám vòng vân gỗ, từ nâu thẫm tới sắc nhạt. Ấy là hai mươi tám năm tuổi đời cây lặng lẽ lớn lên bằng từng kỉ niệm chắt chiu, vá víu. Miễn là gốc cây còn bám sâu vào lòng đất, lá cây còn hít no nê khí trời thanh sạch thì thân cây sẽ còn thêm những vân gỗ mới, tán cây còn sum suê gọi mùa.

Dưới vòm lá rộng, gió lùa qua từng ngách lá như âm thanh của tiếng đàn môi trườn qua bờ rào đá trong câu chuyện về Pao. Âm thanh du dương, dìu dặt đưa dòng xúc cảm trôi vào những miền xa ngái đang ngủ yên.

Đó là một buổi chiều quê nắng nhạt, những đám mây biếng nhác lừng lững chảy trên nền trời gợn đỏ. Mấy cánh diều cuối buổi như lũ chim bay vút lên cao thăm thẳm từng không. Con diều cũng biếng lười chẳng theo nổi áng mây, chỉ nhẩn nha hoài bất động, ơ thờ từ trên cao nhìn ngắm thế gian.

Từng đàn chim sẻ từ đâu bay toả đầy trời như tấm lưới giăng ngang. Mỗi cánh chim làm thành một mắt lưới. Đàn chim bay theo hình chữ V, con đầu đàn hiên ngang dẫn lối. Những chim sẻ khác lần lượt nối đuôi. Chúng cũng như con người, kiếm ăn xong thì về với chiếc tổ rơm xơ xác nằm cheo leo trên đầu ngọn cây. Đàn chim bay trong thinh lặng, đôi cánh đập rã rời sau ngày dài mải miết đo chiều rộng không gian.

Triền đê oằn mình chở che làng nhỏ. Bên kia con đê cong như chiếc sừng trâu già là một chân trời khác. Xứ ấy người ta không làm ruộng mà theo thuyền đi buôn cá buôn mắm, quanh năm lênh đênh thương hồ, trọn đời tanh mùi biển mặn. Trong này đê yên ả chiều hè. Cánh đồng gần chân đê một năm đôi vụ lúa. Con đê như mẹ già bao bọc đứa con thơ. Từ làng trông ra chỉ thấy một dải đen sừng sững, lặng im tiếp giáp giữa lúa với trời.

Cánh đồng đã vào mùa, thơm ngào hương sữa. Mỗi khi gió ngao du, từng sóng lúa vù vù nối nhau. Thanh âm gọi mùa vàng bội thu, gọi nồng nàn lúa mới. Những bông lúa như móc câu vàng nặng trĩu, cúi đầu đợi giấc ngủ sâu. Mấy thửa ruộng vàng sớm đã cắt trơ gốc rạ. Chỉ còn tiếng ếch nhái bắt đầu kêu ran ồm ộp và cả tiếng lũ côn trùng ri ri cuối ngày.

**Tản văn Mộng chiều quê của Hoà Lương trên Tạp chí Văn nghệ Cần Thơ**

Luỹ tre già kĩu kịt gió đưa. Lớp lớp lá tre rụng tả tơi theo mỗi đợt gió thổi, nom xa như những cánh chuồn xanh vàng đua nhau tiếp đất. Nhạc tre dìu dặt như cánh nôi mẹ đưa mỗi khi ru hời. Rặng dừa xào xạc lá. Những chiếc lược xanh chải vào làn tóc gió êm đềm.

Bến quê hiu hắt cuối chiều. Người người kéo nhau về cả, chỉ còn lại dòng sông yên ả lặng trôi. Từng đám bèo nối đuôi nhau xuôi theo con gió, lênh đênh vô định như bao kiếp người chẳng rõ ngày mai. Vài con vịt nhà ai thẩn thơ thả mình theo sóng. Chúng thản nhiên như chẳng lo âu gì, ấy vậy mà đôi mái chèo đang ra sức đạp nước. Thi thoảng, chúng chúi đầu vào lòng sông tìm kiếm mấy con cá lòng tong bé tẹo. Chán chê rồi lạch bạch lên bến, miệng con nào cũng kêu quàng quạc, cánh vẫy nước tứ tung.

Lũ trẻ con thong thả dong trâu về. Những con trâu vạm vỡ, lừng lững lê từng bước, một lát lại tiếc rẻ gặm đám cỏ non bên vệ đường. Đám trẻ cũng thấm mệt. Gương mặt lem nhem mồ hôi và mái tóc tơ cháy nắng. Chúng vắt vẻo trên lưng con trâu nhà, chân khẽ thúc vào hông trâu ra lệnh. Mấy con nghé lẽo đẽo theo sau, chốc chốc ào rúc vào vú mẹ ti ti, giật giật. Rồi chừng như sợ không kịp đàn nên vội vàng nhả ra đi tiếp. Tiếng móng trâu gõ trên đường làng lọc cọc báo hiệu ngày vào tối.

Ngọc Nữ: 100 bài đăng báo trong 14 tháng – từ số 0 làm nên kỳ tích

Những chiều quê dịu dàng, yên ả vỗ về lòng qua mấy nẻo ngả nghiêng. Đời chòng chành như con thuyền lá tre hôm nào mang thả giữa trưa hè, sóng đưa gió đẩy. Ký ức vẹn nguyên đấy mà có nhiều ngày quên.

Hít một hơi cho đẫy cái ngòn ngọt còn sót lại, thấy như đương cắn bông lúa đòng đòng cho lòng mình êm dịu. Bình yên và khắc khoải, thực tại và mộng tưởng. Đan cài, rối rắm. Sợi tóc bay qua chiều vương nỗi buồn khó gỡ. Tâm tư mảnh như tơ không dệt nổi thoi đời.

Tán cây trên đầu ào ào trút lá. Tháng mười rồi, đông đã về gió thổi. Còn ngẩn ngơ chi mà nghĩ chuyện ngày thơ? Những khi thấy lòng mình rờn rợn đành lang thang tìm miền quá vãng trú chân. Chiều quê êm đềm gửi buồn vào nương náu, để thân thương vỗ về cho nguôi.

Nếu bạn cũng thích viết những bài tản văn như trên, dù để cho thoả phần đời mình đã và đang sống hay để gửi cộng tác báo, mời bạn tham gia khoá học Viết tản văn đăng báo TV12 sẽ bắt đầu ngày 8/5 này.

Link đăng ký và thông tin chi tiết: Khóa học: Viết tản văn đăng báo